حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا» (1) .
وينبغي لطالب العلم أن يكون ذا همّة عالية لا يطمع في أموال
الناس، قال رسول الله (صلّى الله عليه وآله) : «إيّاك والطّمع فإنّه فقر
حاضر» (2) فلا يبخل بما عنده من المال بل ينفق على نفسه وعلى
غيره، قال رسول الله (صلّى الله عليه وآله) : «الناس كلّهم في الفقر
مخافة للفقر»، وكان في الزمان الأوّل يتعلّمون الحرفة ثم يتعلّمون العلم
حتى لا يطمعون في أموال الناس، وفي الحكمة: «من استغنى بمال
الناس افتقر» والعالم إذا كان طامعًا لا يبقى له حرفة العلم ولا يقول
بالحقّ.
وينبغي لطالب العلم أن يعدّ نفسه ويقدّر تقديرًا في التكرار فإنّه
قرآن مجيد آيه 3 ـ 1 سوره طلاق» و نيز سزاوار است كه طالب علم داراى همّتى
بلند و عزّت نفس بوده و چشم طمع به اموال ديگران نبندد، زيرا پيامبر اكرم
فرموده است كه: از طمع بپرهيزيد زيرا طمع كننده فقير و نيازمند و طمع فقرى
حاضر است، و اگر مالى در اختيار دارد نسبت به آن بُخل نورزد بلكه هم خود
از آن بهره گرفته و هم ديگران را بهره مند سازد، پيامبر اكرم فرموده است كه:
كسانى كه به خاطر ترس از فقر و نيازمندى بُخل مى ورزند، در فقر و نيازمندى
فرورفته و توجّه ندارند، و در زمان سابق كه علم دامنه اش چندان وسيع نبوده
است، ابتدا به سراغ يادگيرى حرفه و كسبى مى رفتند و سپس به فراگيرى
دانش مى پرداختند، تا بدينوسيله از طمع و چشم داشت به اموال ديگران در
امان باشند، و دانشمند آزمند از راه علم منحرف شده و كلام حقّ بر زبانش
جارى نمى شود، و لازم است كه دانشجو نفس خود را براى تكرار، آماده سازد
و براى آن برنامه ريزى كرده و اندازه تعيين كند، زيرا بدون آن، دانش در
(1) الطّلاق: 3. ... (2) نهج الفصاحة: ص 199 س 16.