علي - رضي الله عنه - آنها را به حيواناتي غير اهلي تشبيه کرده که به صورت سرشتي الفت نميشناسند و اين مسأله در ميدان نصيحت و دعوت آشکار ميگردد ـ و الله اعلم ـ.
آيا کسي راضي ميشود که جهل يا ناآگاهي و يا تصرف ناشايست در کارها را به او نسبت دهيم. انساني که جاهل خوانده شود به شدت خشمگين ميگردد، و لذا ميبينيم چنانچه اشتباهي به او گوشزد شود عصباني ميگردد و بعد از اينکه به حقيقت پي برد در صدد مقابله با آن برميآيد از ترس اينکه مبادا جهل [گذشتهاش] آشکار گردد.
در مجال و عرصه دعوت، شخصي که در صدد ايجاد ارتباط و نزديکي با وي هستيم دوري ميگزيند، بلکه شايد به انگيزه دفاع از خود، اذيت و آزار هم برساند، و هر کس که در تربيت دادن غير اهليها حکمت و بصيرت به کار برد ـ إن شاء الله ـ در هدايت کردن مردم موفق خواهد بود.
کسي تربيت موفقي دارد که بر جنبه خوب موجود در مردم تأکيد کرده، بدون ارتکاب ريا، به خاطر عنايت و اهتمام به تربيت يافتگانش اشتباهات و حماقتهايشان را ناديده بگيرد، تا اينکه به سرچشمه خير و نيکي در درونشان نفوذ ميکند، در اين هنگام تخم محبتش در دل تربيت يافتگان کاشته شده و اعتمادشان را جلب کرده است.
مقداري سعة صدر و احاطه به سرشت انسانها ضامن تحقق خير در مردم است به گونهاي که تعداد زيادي گمانش را نميبرند. بايد ملاحظه توانمندي هاي مدعو و مستواي احساساتش را نيز اضافه کرد، چيزي به او گفته نشود که عقلش توانايي هضم آن را ندارد که نتيجه آن يا نفرت و سرگرداني است و يا پريشاني خاطر و انديشه و افتادن در تاريکي فتنه و آشوب.
ابن مسعود - رضي الله عنه - در اين مورد ميفرمايد: اگر چيزي را که عقل قومي به آن نرسيده به آنان بگويي حتما براي برخي فتنه خواهد بود.