و خداوند در قرآن اصحاب پيامبر را مي ستايد، و پيامبر نيز فضل و بزرگواري آنان را بر شمرده که اين فضيلت براي مؤمنين بعد از آنها نيست، زيرا آنها بودند که سنت و راه و روش پيامبر را به ما رساندند و شاهد نزول وحي بودند و آنچه پيامبر - صلى الله عليه وآله وسلم - مورد نظرش بود آنها مي فهميدند، و به طور عام و خاص و عزم و ارشاد آن را انتقال داده اند.

و آنچه ما شناخته ايم و يا ندانسته ايم از سنت پيامبر - صلى الله عليه وآله وسلم - آنان مي دانستند، و آنان از هر لحاظ از ما پيش بودند و آراء و نظراتشان براي ما قابل ستايش و از آراء و نظرات ما بهتر است [1] .

و هيچ قول و گفتماني در هر صورت لازم الاتباع نيست مگر بوسيله قرآن و سنت رسول الله - صلى الله عليه وآله وسلم - و گفتمان غير از قرآن و سنت تابع آنها است.

و حد و مقدار هر گفتاري از قرآن و سنت همان حدي است که واجب است، و گفتار غير از قرآن و سنت هذيان است و بس [2] .

امام احمد حنبل [3]

امام احمد مي فرمايد [4] :

اصول و قواعد سنت نزد ما عبارتند از: چنگ زدن و تمسک به آنچه اصحاب رسول الله - صلى الله عليه وآله وسلم - بدان عمل مي کردند، و اقتداء نمودن به آنها، و ترک بدعت زيرا هر بدعتي گمراهي و ضلالت است، و دوري جستن از جنگ و جدل، و ترک همنشيني با اهل اهواء، و دوري گزيدن از جدل و دشمني بر سر مسائل ديني.

سنت، نزد ما عبارت است از: آثار رسول الله - صلى الله عليه وآله وسلم -.

سنت، قرآن را تفسير و تبيين مي کند، و آن دلايل قرآن است.

(1) - همان، منبع: (1/ 442) .

(2) - همان، منبع: (1/ 470 - 475) .

(3) - احمد بن محمد بن حنبل، ابو عبدالله شيباني يکي از امامان چهارگانه مي باشد، سال 241 هجري در بغداد وفات يافت. «سير أعلام النبلاء» : (11/ 177 - 357) .

(4) - به کتاب «شرح أصول اعتقاد اهل السنه والجماعه» : لالکائي: (1/ 156 - 164) . مراجعه نمائيد.