الفصل الأوّل: في ماهيّة العلم وفضله

اعلم أنّه قال رسول الله (صلّى الله عليه وآله) : «طلب العلم فريضة

على كلّ مسلم ومسلمة» (1) ، والمراد من العلم هنا، علم الحال أي

آنان راه تحصيل را اشتباه رفته و از راه آن نرفته اند، يعنى شرطهاى آن را

واگذار كرده و به كار نبسته اند، و پيداست كه كسى كه راه را اشتباه كند

گمراه شده و به سر منزل مقصود نخواهد رسيد، و براى پيشگيرى از اين زيان

بود كه: خواستم راه فراگيرى دانش را به طور اختصار بيان و روشن نمايم،

«بنابر آنچه كه در كتابها ديده ام و آنچه را كه از استادان دانشمندم شنيده ام»

و خداى متعال توفيق دهنده و يارى كننده است، بنابراين مقصود خود را در

فصلهاى گوناگونى بيان مى كنم (دوازده فصل) .

نخستين فصل: مربوط به حقيقت علم وفضيلت آن است

بدان كه رسول خدا كه درود خداوند بر او و خاندانش باد، فرموده است

كه:

جستجوى دانش بر هر مسلمانى (مرد، زن) فريضه و واجب است، و

مقصود از علم در اين جا، علم حال است، يعنى علمى كه در زندگى دين

مورد نياز بوده و بهره بردارى صحيح از آن وسيله نفع و بهره بردارى در عالم

آخرت است، همانگونه كه گفته مى شود «برترين علم، علم و دانش حال، و

برترين عمل، حفظ و نگهدارى مَآل و زندگى آخرت است» بنابراين بر هر

طالب و جوينده اى واجب است كه: آنچه را كه زندگى دينى او را صالح و

(1) بحار الأنوار: ج 1 ص 32 س 1.