اول به لفظ خيريت و خلافت و رحمت و مدت شيوع الاسلام معبر شد و ثاني به وصف تسبق ايمانهم شهادتم ويفشوا الكذب وملك عضوض واساود صباء موصوف گشت اول مورَّخ به تزول رحي الاسلام لخمس وثلاثين وثاني بعد قيام امر سلطنت به هدنه اولي مورخ بسبعين سنة، در اول سب سلف صالح نبود و در ثاني سلف صالح را سب مي كردند علي اختلاف اهوائهم وآرائهم. در اول جميع امور ديني ايشان راجع بود به پيغامبر و خليفه خاص، و اختلاف معتد به در دين آنجا موجود نه و در زمان ثاني اختلافها و مذهبهاي پراگنده در اصول عقايد كه مرجئه (1) و قدريه (2) و خوارج (3) و روافض (4) پيدا شدند و در فتاوي و احكام جمعي مذهب اهل مدينه داشتند و طائفه ي مذهب اهل عراق ليكن هنوز اين اختلافها مدون نشده و اين نزاع محكم الاساس نگشته اين حالت با حالت اولي بمنزله دو نوع مختلف الحقيقة تحت جنس تصور بايد كرد به اعتبار آن امر جامع آنحضرت صلي الله عليه وسلم فرموده اند لا يزال الاسلام عزيزًا الي اثني عشر خليفة كلهم من قريش وفي رواية لايزال امر الناس ماضيًا ما ولهم اثنا عشر خليفة كلهم من قريش اخرجه الشيخان من حديث جابر بن سمرة (5) اين امر جامع كه مشترك است در ميان دو دولت؛ دولتي كه در مدينه بود و دولتي كه در شام استقرار يافت تفصيلي مي طلبد.

ظهور دين دو جناح دارد يكي خلافت و ديگري علم آنحضرت صلي الله عليه وسلم.