"اخرج شيخ الشيوخ العارفُ السهروردي قدس سره في العوارفِ عن وثيق الرومي قال كنت مملوكا لعُمر فكانَ يَقولُ لِي اَسلِم فَاِنَّكَ اِن اَسلَمتَ اِستَعَنتُ بِكَ عَلي اَمَانَهِ المُسلمينَ فَانَّهُ لاينبَغي اَن اَستَعِينَ عَلي اَمَانَتِهِم بِمَن لَيسَ مِنهُم قَالَ فَاَبَيتُ فَقَالَ عُمَرَ لاَ اِكرَاهَ في الدِّينِ فلمَّا حَضَرَتهُ الوفاهُ اعتَقَنيِ فقال اذهب حيثُ شِئتَ (1) ".

اين است بيان آنچه واجب است بر خليفه بطريق اختصار و ايجاز.

مسئله در بيان آنچه بر رعيت واجب است از اطاعت خليفه:

لازم است بر مسلمين هر چه امر فرمايد خليفه از مصالح اسلام و از آنچه مخالف شرع نباشد خواه خليفه عادل باشد خواه جائر.

و اگر قوم در مذاهب فروع مختلف باشند و خليفه حكم فرمايد بامري كه مجتهد فيه است غير مخالف كتاب و سنت مشهوره و اجماع سلف و قياس جلي، بر اصل واضح الثبوت لازم است سخن او شنيدن و بمقتضاي قضاي او رفتن هر چند موافق مذهب محكوم عليه نباشد.

و حرام است خروج بر سلطان بعد از آنكه مسلمين بر وي مجتمع شدند مگر آنكه كفر بواح ازوي ديده شود؛ اگر چه آن سلطان مستجمع شروط نباشد و خروج بر خليفه به سه نوع تواند بود.

يكي آنكه خليفه كافر شود بانكار ضروريات دين والعياذ بالله: در اينصورت واجب است خروج بر وي و قتال با وي و اين قتال اعظم انواع جهاد است تا اسلام متلاشي نگردد و كفر غالب نشود.