از پيامبر هم پرسيده شد: «چه كسي نزد خدا محبوبتر است؟ فرمود: آن كس كه بيشترين بهره را براي مردم دارد» [1] .

آزادي

بحث در زمينه آزادي در چند جهت است:

1 ـ اجباري در دين نيست.

2 ـ براي غير مسلمانان در سرزمين اسلامي آزادي ديني وجود دارد.

3 ـ حكم ارتداد در دين اسلام.

4 ـ بردگي در اسلام.

مقدمه: آزادي فكر نه آزادي كفر

در متن اصلي سؤال از آزادي چنين عبارتي آمده است:

«چگونه ممكن است ميان آزادي فكر و اعتقاد كه خداوند به انسان بخشيده است با .... » .

اما آنچه ما در جواب مي گوييم: اين است كه آزادي تفكر و انديشه مورد ضمانت اسلام است و خداوند گوش و چشم و قلب را به انسان بخشيده تا به وسيله آن تفكر و تعقل كند و به حقيقت دست يابد. انسان وظيفه دارد به تفكر كوشا و سليم دست يابد و از تعطيل حواس خود پرهيز كند و نبايد در مسير ضرر آور هم از آن استفاده كند.

اما خداوند، آزادي باور را رها و افسار گسيخته به انسان نبخشيده كه هر كس هر گونه كه خواست تفكر كند بلكه به افراد بالغ و عاقل بشر الزام نموده كه به ربوبيت و الوهيت و اطاعت و تسليم در برابر او معتقد باشند و غير از اين را از آنان نمي پذيرد.

(1) 2 ـ به روايت طبراني از حديث ابن عمر و از ديگران هم با الفاظ نزديك، اين روايت آمده است.