• 965
  • سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ عَنِ الْقُنُوتِ ، فَقَالَ : " قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ الرُّكُوعِ "

    حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ : حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ : حَدَّثَنَا أَيُّوبُ ، عَنْ مُحَمَّدٍ ، قَالَ : سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ عَنِ الْقُنُوتِ ، فَقَالَ : قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّمَ بَعْدَ الرُّكُوعِ

    القنوت: القنوت : الدعاء في الصلاة قبل الركوع أو بعده
    قنت: القنوت : الدعاء في الصلاة قبل الركوع أو بعده
    قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ الرُّكُوعِ

    كان النَّبيُّ صلَّى اللهُ علَيه وسلَّم يَتقرَّبُ إلى اللهِ بالدُّعاءِ على كلِّ حالٍ، ومِن ذلكَ دعاءُ القُنوتِ الَّذي يَدْعو به في صَلاتِه، وفي هذا الحديثِ يُخبِرُ محمَّدُ بنُ سِيرينَ: "أنَّ أنَسَ بنَ مالكٍ سُئِلَ: هل قنَت رسولُ اللهِ صلَّى اللهُ علَيه وسلَّم في صلاةِ الصُّبحِ؟"، والقُنوتُ: هو الدُّعاءُ للهِ سبحانَه، فقال أنَسٌ رَضِي اللهُ عَنه: "نَعَم"، أي: قنَتَ النَّبيُّ صلَّى اللهُ علَيه وسلَّم، فقيل لأنَسٍ: "قبْلَ الرُّكوعِ أو بعدَه؟"، أي: وقتُ قُنوتِه، فقال أنَسٌ رَضِي اللهُ عَنه: "بعدَ الرُّكوعِ"، أي: بعدَ قِيامِ النَّبيِّ صلَّى اللهُ علَيه وسلَّم مِن الرُّكوعِ يَشْرَعُ في القُنوتِ، فإذا ما انتهَى مِن القُنوتِ نزَل إلى السُّجودِ؛ قيل: إنَّ قُنوتَه صلَّى اللهُ علَيه وسلَّم هذا كان بسَببٍ، وهو الدُّعاءُ على القَبائلِ الَّتي غدَرَتْ ببَعْثِه، وقتَلوا سَبعينَ مِن قُرَّاءِ الصَّحابةِ رَضِي اللهُ عَنهم، وقد جاء في صَحيحِ البُخاريِّ عن أنَسٍ رَضِي اللهُ عَنه، أنَّه قال: "إنَّما قنَتَ رسولُ اللهِ صلَّى اللهُ علَيه وسلَّم بعدَ الرُّكوعِ شَهْرًا"، ولعلَّ سُؤالَ السائلِ عن القُنوتِ في صَلاةِ الفجرِ دُون غيرِها؛ لأنَّ أناسًا زعَموا أنَّ النبيَّ صلَّى الله عليه وسلَّم كان يَقنُتُ في صلاةِ الفجرِ قُنوتًا راتبًا ودائمًا، فسألوا أنسَ بنَ مالكٍ فأَوْضَحَ لهم أنَّ القُنوتَ في الفجرِ كان قُنوتًا لنازلةِ قتْلِ القُرَّاء، وكانتْ مُدَّتُه شهرًا، وأنَّ ذلك كان بَدْءَ القنوتِ ولم يكونوا يَقنُتون قبلَ ذلك ولا بَعدَه، وفي الصَّحيحينِ عن أنسٍ رضِيَ اللهُ عنه، قال: "قنَتَ رسولُ اللهِ صلَّى الله عليه وسلَّم شهرًا يَدْعو على حيٍّ مِن أحياءِ العرَبِ، ثم تَرَكه".وفي مشروعيَّةِ القُنوتِ في الصلواتِ غَيرِ الوِتْرِ خلافٌ كثيرٌ، ولعل أقربُ الأقوالِ: أنَّ القُنوتَ المشروعَ هو القُنوتُ عندَ النَّوازلِ، وأمَّا القُنوتُ الواردُ في الصُّبحِ، أو غيرِها؛ فالمرادُ به تطويلُ القِيامِ بالأذكارِ؛ فبهذا تتَّفِقُ الأحاديثُ والآثارُ المرويَّةُ في هذا البابِ، ويَنبغي عند نُزولِ النَّازلةِ القنوتُ في كلَّ الصَّلواتِ، وألَّا تُخَصَّ به صلاةٌ دونَ صلاةٍ؛ لِمَا أخرَجَ الإمامُ أحمدُ، عن ابن عبَّاسٍ رضِيَ اللهُ عنهما، قال: "قنَتَ رسولُ اللهِ صلَّى الله عليه وسلَّم شَهرًا مُتتابِعًا في الظُّهرِ، والعصرِ، والمغرِبِ، والعِشاءِ، والصُّبحِ؛ في دُبرِ كلِّ صلاةً، إذا قال: سمِعَ اللهُ لمِنَ حمَدِهَ مِن الركعةِ الأخيرةِ، يَدْعو عليهم؛ على حيٍّ مِن بني سُلَيم، على رِعْلٍ وذَكوانَ وعُصيَّةَ، ويُؤمِّنُ مَن خَلْفَه..." .

    حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ عَنِ الْقُنُوتِ، فَقَالَ قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ ـ ﷺ ـ بَعْدَ الرُّكُوعِ ‏.‏

    It was narrated that Muhammad said:“I asked Anas bin Malik about Qunut, and he said: ‘The Messenger of Allah (ﷺ) recited Qunut after Ruku’.’”

    Telah menceritakan kepada kami [Muhammad bin Basysyar] berkata, telah menceritakan kepada kami [Abdul Wahhab] berkata, telah menceritakan kepada kami [Ayyub] dari [Muhammad] ia berkata, 'Aku bertanya kepada [Anas bin Malik] tentang qunut, maka ia pun menjawab, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam melakukan qunut setelah rukuk

    Muhammed (bin Sirin) (r.a.)'den rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Ben Enes bin Malik (r.a.)'e (sabah namazındaki) Kunut durumunu sordum. Dedi ki: Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) rüku'dan sonra Kunut okumuştur. AÇIKLAMA (1182, 1183, 1184): Ubeyy (r.a.)'ın 1182 nolu hadisini Ebu Davud ve Nesai de rivayet etmişlerdir. Vitir namazında Kunut duasının rüku'dan önce okunduğuna hükmeden Hanefi alimleri, bu hadisi delil göstermişlerdir. Enes (r.a.)'in 1183 nolu hadisi Zevaid türündendir. Tahavi de rivayet etmiştir. İkinci hadisini Buhari, Müslim, Nesai, Ebu Davud ve Tahavi de rivayet etmişlerdir. Ebu Davud'un rivayeti mealen şöyledir: 'Nebi (s.a.v.) sabah namazında Kunut okumuş mu? diye Enes (r.a.)'a sorulmuş, kendisi: Evet diye cevap vermiş. Bunun üzerine: rüku'dan önce mi, sonra mı? diye sorulmuş, kendisi: rüku'dan sonra diye cevap vermiştir. Ravi Müsedded: (Kunut okunması) az bir müddet (sürmüş)' kaydını ilave etmiştir ... Enes (r.a.)'in ilk (1183.) hadisi, sabah namazında Kunut'un rüku'dan önce de, sonra da okunabileceğine delildir. İkinci hadisi ise, Kunut'un rüku'dan sonra okunmasına delildir. Sabah namazında Kunut okunup okunmaması ihtilaflı bir mes'eledir. 117. bab'ta anlattığım gibi sahabilerden ve tabiilerden bir cemaat, sabah namazında Kunufun meşru olduğuna hükmetmişlerdir. Malik ve Şafii'nin kavli de budur. Yine sahabilerden ve tabiilerden bir cemaat: Bir bela olmadıkça sabah namazında Kunut okumak meşru değildir, demişlerdir. EI-Menhel yazarı, iki grubun delillerini uzunca nakletmiştir. Sabah namazında Kunut vardır, diyen alimlerin bir kısmı: rüku'dan sonra okunur, demişlerdir. Böyle hükmedenlerin başında Hulefa-i Raşidin, Ebu Kılabe, Şafii ve Malikiler'den İbn-i Habib bulunur. Rüku'dan öncıdir, diyen alimlerin başında İbn-i Abbas, Bera', Ömet bin Abdülaziz, İbn-i Ebi Leyla, Malik ve İshak (r.a.) bulunur. EI-Müdevvene'de beyan edildiğine göre sabah namazındaki Kunut hakkında Malik: Kunut, rüku'dan önce de, sonra da okunabilir. Ben şahsen: rüku'dan önce okumayı tercih: ederim, demiştir. El-Menhel yazarı; Kunut'un rüku'dan sonra okunması tercihe şayandır. Çünkü merfu' hadislerle sabittir, demiştir. El-Hakim'in rivayetine göre Hasen-i Basri: Ben Bedir ehlinden yirmisekiz zat'ın arkasında sabah namazını kıldım. Hepsi rüku'dan sonra Kunut okurdu, demiştir. Fakat El-Hafız, bu hadisin isnadının zayıf olduğunu söylemiştir. Dört mezhebin bu husustaki görüşlerini 1178 nolu hadisin izahında anlatmıştık

    محمد (محمد بن سیرین) کہتے ہیں کہ میں نے انس بن مالک رضی اللہ عنہ سے دعائے قنوت کے بارے میں پوچھا تو انہوں نے کہا: رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم نے رکوع کے بعد دعائے قنوت پڑھی۔

    । মুহাম্মাদ (রহঃ) থেকে বর্ণিত। তিনি বলেন, আমি আনাস ইবনু মালিক (রাঃ) কে দুআ কুনূত সম্পর্কে জিজ্ঞেস করলাম। তিনি বলেন, রাসূলুল্লাহ সাল্লাল্লাহু আলাইহি ওয়াসাল্লাম রুকূর পরে দুআ কুনূত পড়েছেন।

    . . .
    فضلًا انتظر تحميل الصوت