مفهوم حديث: از عمران بن حصين ^ روايت است که رسول الله % مردي را ديد که در گوشه اي نشسته است و با جماعت نماز نخوانده است , پيامبر % به او فرمود: اي فلاني چه چيزي تو را از خواندن نماز جماعت باز داشته است , آن مرد پاسخ داد: اي پيامبر من جنب هستم و آبي نيست که با من غسل کنم , پيامبر % به او گفت: از خاک استفاده کن (تيمم بگير) , زيرا خاک جاي آب را مي گيرد و براي غسلت کافي است.

38 ـ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ $ قَالَ: بَعَثَنِي النَّبِيُّ % فِي حَاجَةٍ , فَأَجْنَبْتُ , فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ , فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ , كَمَا تَمَرَّغُ الدَّابَّةُ , ثُمَّ أَتَيْتُ النَّبِيَّ % فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ , فَقَالَ: إنَّمَا يَكْفِيَكَ أَنْ تَقُولَ بِيَدَيْكَ هَكَذَا، ثُمَّ ضَرَبَ بِيَدَيْهِ الأَرْضَ ضَرْبَةً وَاحِدَةً , ثُمَّ مَسَحَ الشِّمَالَ عَلَى الْيَمِينِ , وَظَاهِرَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ. [1]

واژه ها:

فتمرغت في الصعيد: خود را در خاک غلتاندم.

(1) در اين روايت اختصار صورت گرفته است , و لفظ کامل حديث چنين است: ثم ضرب بشماله على يمينه وبيمينه على شماله على الكفين ثم مسح وجهه. يعني سپس با کف دست چپش بر روي دست راستش و با کف دست راستش بر روي دست چپش و سپس صورتش را مسح کرد.