و قسمي آنست كه در بعض ملل مدار فضل و مناط قرب مي شود دون بعضها و از آنجمله است هجرت و جهاد، قرآن عظيم اين نوع فضائل را خصوصًا شرح و تفصيل تمام داده و علو مراتب در دنيا و آخرت بر آن دائر ساخته، و اين مدعا از بسياري دلائل مستغني است از آنكه به ذكر ادله احتياج داشته باشد ليكن چون علوم اجنبيه در مسلمين داخل شد و حق مختفي گشت لازم آمد تذكر آن دلائل قوله تعالي: وَمِنَ النَّاسِ مَن يَشْرِي... [1] . خداي تعالي دو فرقه متضاده را ذكر مي فرمايد يكي را مي ستايد و ديگري را مي نكوهد و و صف ستودگان مي نمايد كه بذل ميكنند نفوس خود را در طلب مرضاة رب جل شانه يعني در مهالك مي اندازند قوله تعالي: إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَالَّذِينَ هَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ نص صريح است در فضيلت مهاجران و مجاهدان، قوله"الذين ينفقون"مفهوم بحسب عرف كثرةِ انفاق است در مصارف خير مرةً بعد اخري وكرةً بعد اولي شك نيست كه خلفاء رضوان الله عليهم بذل نفوس خودها كردند بطلب مرضاة الله صديق اكبر رضي الله عنه در مكه دعوت اسلام نمود تا آنكه او را زدند و كوفتند و ايذاها رسانيدند و همراه آنحضرت صلي الله عليه وسلم اختيار هجرت كرد حالانكه كفار در طلب ايشان مردم فرستادند و ديتي [2] براي يابندهء ايشان مقرر نمودند. و عمر فاروق رضي الله عنه قبل از هجرت اظهار توحيد نمود تا آنكه او را زدند و كوفتند و در هجرت جانبازي عظيم از وي ظاهر شد.

(2) - مقدار يك ديت.