گاهي اين لام را لام تعليل مي دانند. يعني آنها را آفريده است تا هر کدام از آنها براي کار و عملي آماده شود، و براساس سرشت خود از ميان اموري که جهان به وسيلة آن اداره و هموار مي شود و امور زندگي به وسيلة آن سامان مي يابد، کار و پيشه اي انتخاب کنند. پس مردم محمل هايي براي امر خداوند هستند و بعضي از آنان گروه ديگر را مسخره مي کنند. [1]

خداوند آنها را در علوم، معارف، انديشه، احساسات و همه اعمالي که از اختيارشان در اعمال ناشي مي شود، از جمله ايمان، اطاعت و معصيت داراي قابليت اختلاف و تفرقه آفريده است. [2]

وضوح و روشني حقيقت

با وجود صحت اين اختلاف ميان مردم در عقلها، انديشه ها و قابليت آنها براي اختلاف، خداوند بر سر راه حق نشانه ها و بر راه راست مناره هايي قرار داده است .... که استثناي (إلاّ من رحم ربک) در آيه فوق را به وسيلة آن تأويل مي کنند.

اين امر در آيه ديگري آمده است: «فهدي الله الذين آمنوا لما اختلفوا فيه من الحق بإذنه» «پس خداوند، کساني را که ايمان آورده بودند، با اجازة خويش [که مايه رشد فکري و ايمان پاک و زمينه هايي از انگيزه هاي نفساني و تمسک کامل به کتاب آسماني است] به آنچه که حق بود و در آن اختلاف ورزيده بودند، رهنمون شد.» سورة بقره آيه 213.

(1) . نگا: روح المعاني: جلد 4 جزء 12، ص 164، تفسير القاسمي، 9/ 182.

(2) . تفسير المنار، 12/ 194.