مكتوب آقاى عبد الحميد مولوى براقم اين سطور راجع بمرقد شاه سنجان «راجع بمقبره شاه محمود معروف بشاه سنجان توضيحات واطّلاعات ذيل را معروض ميدارد:

در خراسان دو جا بنام سنگان مشهور است اوّل قريه سنگان كه در نزديكى قصبه رود حاكم نشين خواف واقع است، دوم در تربت حيدريّه بلوكى است باسم سنگان كه مركز آن بلوك نيز سنگان ناميده ميشود ودهات بلوك سنگان تربت حيدريه وصل بدهات خواف است وباحتمال قوى قبل از واقعه مغول وقتى كه خواف آبادتر از حالا بوده تربت حيدريّه ومحال آن جزو خواف محسوب ميشده «1» وهردو سنگان در يك بلوك واقع بوده وبشهادت اسناد ووقف نامه هائى كه در آستان قدس رضوى مضبوط ودر حدود چهار قرن پيش تنظيم شده محل وقوع محمّدآباد وو احمدآباد موقوفات آستان قدس در بلوك سنگان خواف تعيين گرديده در صورتيكه اكنون بلوك سنگان را قسمتى از دهات تربت حيدريّه مى شمارند وقبر شاه محمود

(1) - اين حدس آقاى مولوى يعنى اينكه تربت حيدريه در سابق جزو خواف محسوب ميشده بغايت صائب وبكلى قطعى ويقينى است، صاحب مجمل فصيح خوافى كه خودش اهل خواف ودر نتيجه از وضعيت قرى وقصبات آن نواحى بهتر از هركس ديگر مطلع بوده در حوادث سنه 593 از كتاب مزبور گويد: «سنة ثلاث وتسعين وخمسمائة، وفات شيخ الأسلام قطب الأنام ركن الدين محمود سلطان سنجان كه گويند بعضى اقطاب او را خواجه سنجان وشيخ سنجان وشاه سنجان وسلطان سنجان خوانده اند واستاد مردان نيز معاصر او بوده در سنجان زاوه خواف في هذه السنة او قريبا من هذه السنة، سلطان سنجان را رباعى بسيار است» ، وچنانكه ملاحظه ميشود فصيح خوافى وفات شاه سنجان را در سنجان زاوه خواف قيد كرده نه در سنجان خواف مطلق مثل ساير تذكره ها براى اينكه معلوم كند كه مقصودش سنگان تربت حيدريه است نه سنگان نزديك قصبه خواف چه از خارج معلوم است كه تربت حيدريه را سابق زاوه ميناميده اند وپس از آنكه شيخ قطب الدين حيدر از مشاهير عرفاء اواخر قرن ششم واوائل هفتم متوفى در سنه 618 در آنجا مدفون شد بمرور زمان آن شهر باسم تربت حيدريه مشهور گرديد، ومعذلك فصيح خوافى زاوه را بخواف اضافه كرده وگفته «در سنجان زاوه خواف» كه صريح است كه زاوه ومحال آن در آن عصر جزو خواف محسوب مى شده است،- ويكى از دلائل قطعى كه تربت حيدريه كنونى همان زاوه متقدمين است اين عبارت ابن بطوطه است در سفرنامه خود ج 1 ص 252 از طبع مصر: «ثمّ سافرنا منها [اى من مدينة سرخس] الى مدينة زاوه وهى مدينة الشيخ الصالح قطب الدّين حيدر واليه تنسب طائفة الحيدرية من الفقراء وهم الذين يجعلون حلق الحديد في ايديهم واعناقهم وآذانهم ويجعلونها ايضا في ... حتى لا يتأتى لهم النكاح» ،-