و فاروق زياده تر بود در مناظره و مشاوره در مسائل شرعيه، تا اقيسه متعارضه را بسنجد و همه علماء را به آنچه مرجح است قائل كند و اختلاف از ميان مردمان مرتفع شود و اصل ثالث كه اجماع است متحقق گردد؛ لهذا ابن مسعود گفته است: كان عمر اذا سلك مسلكًا وجدناه سهلًا (1) و در زمان حضرت مرتضى اجماعي منعقد نگشت و مشاورتي با علماء در ميان نه آمد و علمي كه در همه اهل اسلام شائع گردد ظاهر نشد و اين معني به هر شخصي كه ادني معرفتي به آثار سلف داشته باشد واضح و غير محتاج به بيانست، و آن حضرت صلي الله عليه وسلم به اختصاص هر يكي به صفتش اشاره فرمود جاي كه در باب فاروق فرموده فاَوّلته الدين (2) ، و در باب مرتضي فرموده: اقضاكم علي (3) ، وانا مدينه العلم وعلي بابها (4) ؛ زيرا كه قضا موقوف بر سرعت انتقال ذهن است و حكمت نيز همچنان، و دين عبارت از چيزيست كه مردمان بر وي جمع شوند و از صاحب ملت نقل كنند و اصحاب مرتضي مختلف شدند در فهم كلام او و به مذاهب شتي رو نهادند، مثلًا جمعي از وي روايت كردند تبريه خود از شركت در دم عثمان و جمعي از كلام وي رضاء قتل وي فهم كردند كه قتله الله وانا معه قاله ابن سيرين رواه ابن ابي شيبه (5) .

همچنين در هر حادثه ى مشكله از فقه و غير آن مثل تحريم متعه و غسل رجلين كلمه هاي دقيقه از حضرت مرتضي - رضي الله عنه - شنيدند و در تطبيق آن متحير ماندند و فتح باب اختلاف واقع شد.